Củ ấu tàu (ảnh chỉ có tính chất minh họa)

Được biết, ở xã Tân Sơn và một số địa phương khác trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn, người dân có trào lưu, thói quen sử dụng củ ấu tàu như một món ăn để bồi bổ sức khỏe và chữa bệnh đau nhức xương khớp với nhiều cách chế biến như nấu cháo với chân giò hầm hoặc sao khô, nghiền mịn rồi nấu với canh trứng gà có pha rượu...

Đây là một hành vi không có lợi cho sức khỏe, bởi vì củ ấu tàu (hay còn gọi là phụ tử) có tên latinh là Acontium napelus là một loại thực vật có độc tính rất cao, Acontium là một alcaloid của củ ấu tàuvới độc tính chỉ 1mg đã làm chết người, sau khi ăn Acontium ngấm rất nhanh qua niêm mạc miệng, dạ dày -  ruột để vào máu gây rối loạn cảm giác tại chỗ như: cảm giác kiến bò ở lưỡi, tê ở môi, lưỡi, họng và mặt, đôi khi gây cảm giác như đầu to ra; các chi cũng có thể mất cảm giác.Các triệu chứng khác thường gặp là: cảm thấy lo sợ, khó chịu, buồn bã chân tay, tiếp theo là các rối loạn thần kinh thực vật: buồn nôn, nôn mửa, vã mồ hôi, chảy nước dãi, co giật.... Trường hợp nặng rối loạn nhịp tim, rối loạn hô hấp: khó thở, nhịp thở chậm, tình trạng tăng tiết gây ứ đọng khí phế quản, ngừng thở vàcó thể gây tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời và đúng cách. Nguy cơ gây tử vong chủ yếu là các loạn nhịp tim và suy hô hấp diễn biến nhanh từ vài phút đến vài giờ. Khi gặp các trường hợp này tại Trạm Y tế chủ yếu là gây nôn, cho bệnh nhân uống than hoạt tính (nếu bệnh nhân đến sớm, còn tỉnh) sau đó nhanh chóng đưa bệnh nhân lên tuyến trên để điều trị.

Biện pháp dự phòng là cần tuyên truyền cho người dân tuyệt không tự chế biến củ ấu tàu làm thức ăn.Trường hợp sử dụng rượu ngâm ấu tàu dùng để xoa bóp ngoài da phải dán nhãn rõ ràng, cất giữ nơi an toàn, xa tầm tay trẻ em và người già để tránh nhầm lẫn khi sử dụng. Khi có biểu hiện ngộ độc cần nhanh đưa bệnh nhân tới cơ sở y tế để xử trí kịp thời.   

Tác giả: Nông Thị Viên (Chi cục ATTP Bắc Kạn)