Hiện nay, tình hình dịch bệnh sốt xuất huyết đang có nhiều diễn biến phức tạp. Tính từ đầu năm 2022 đến nay cả nước đã ghi nhận 247.202 trường hợp mắc, 100 ca tử vong do sốt xuất huyết. Những ngày gần đây, tỉnh Bắc Kạn ghi nhận 03 trường hợp mắc sốt xuất huyết di chuyển từ tỉnh bạn về địa phương.

Cùng với sự gia tăng của dịch bệnh sốt xuất huyết, một số bệnh khác như cúm mùa, tay chân miệng cũng đang vào thời điểm tăng theo mùa.

Phun hóa chất xử lý môi trường phòng chống dịch, bệnh tại cộng đồng.

Để tăng cường công tác phòng, chống sốt xuất huyết và các dịch bệnh truyền nhiễm khác, mới đây, Sở Y tế Bắc Kạn gửi văn bản yêu cầu các đơn vịy tế trực thuộc theo chức năng nhiệm vụ phối hợp với các đơn vị tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân triển khai quyết liệt chiến dịch diệt muỗi, lăng quăng (bọ gậy) trên địa bàn. Cụ thể: Trung tâm Y tế các huyện, thành phố chủ động phối hợp triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh, bố trí đủ phương tiện, vật tư, kinh phí cho công tác phòng, chống dịch bệnh, nhất là sốt xuất huyết; phát hiện sớm, cấp cứu điều trị kịp thời người bệnh, hạn chế thấp nhất trường hợp tử vong, xử lý triệt để ổ dịch ngay khi phát hiện. Cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng, chống dịch để người dân chủ động, tích cực thực hiện phòng, chống dịch.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bắc Kạn tổ chức tập huấn, giám sát, phòng, chống dịch bệnh sốt xuất huyết để củng cố năng lực cán bộ tuyến y tế cơ sở. Tham mưu, đề xuất bảo đảm đủ kinh phí phục vụ công tác phòng chống dịch bệnh, nhất là dịch sốt xuất huyết, bảo đảm đúng quy định.Bệnh viện đa khoa tỉnh chủ động chuẩn bị các điều kiện, sẵn sàng tiếp nhận điều trị các ca bệnh, đồng thời có biện pháp ngăn ngừa lây nhiễm trong bệnh viện

Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm cấp tính. Bệnh lây do muỗi vằn hút máu truyền siêu vi trùng từ người bệnh sang người lành. Bệnh thường xuất hiện từ tháng 4-5 và tăng cao từ các tháng 8 - 9, đỉnh dịch vào tháng 10 - 11 hàng năm. Cho đến nay, Sốt xuất huyết vẫn là một bệnh nguy hiểm. Những trường hợp nặng có thể dẫn đến tử vong do trụy mạch (sốc) và do xuất huyết ồ ạt.

Hiện nay vẫn chưa có Vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết. Mọi người (từ trẻ sơ sinh cho đến người lớn) đều có thể bị mắc bệnh.

Để phòng bệnh sốt xuất huyết, người dân cần thực hiện các biện pháp sau:

Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng. Ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày.

Hàng tuần thực hiện diệt loăng quăng/bọ gậy bằng cách thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn; rửa dụng cụ chứa nước, lật úp các dụng cụ không chứa nước; thay nước bình hoa; bỏ muối, dầu hoặc hóa chất diệt ấu trùng vào bát nước kê chân chạn. Loại bỏ các vật liệu phế thải, các hốc nước tự nhiên để ngăn muỗi đẻ trứng như chai, lọ, mảnh chai, vỏ dừa, mảnh lu vỡ, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá...

Khi bị sốt đến ngay cơ sở y tế để khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà./.

H.T

Vừa qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Kạn tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn  tháng 10 với chủ đề “Tổng quan về thiếu máu thiếu sắt và Thalassemia” cho các bác sỹ trực tiếp tham gia khám sức khỏe tại Phòng khám đa khoa và đại diện các khoa chuyên môn trong đơn vị.

Toàn cảnh buổi sinh hoạt chuyên môn

Tại buổi sinh hoạt chuyên môn, BsCKII Nguyễn Thái Hồng (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật) đã giới thiệu tổng quan về thiếu máu, thiếu máu thiếu sắt, Thalassemia và đưa ra ý tưởng nghiên cứu về phòng chống bệnh Thalassemia.

Theo đánh giá tổng quan về thiếu máu thiếu sắt và Thalassemia, hiện nay có rất nhiều người đến Trung tâm Kiểm soát bệnh tật khám sức khỏe định kỳ có biểu hiện lâm sàng và xét nghiệm là thiếu máu; nguyên nhân có thể là do thiếu sắt hoặc mang gen bệnh hoặc mắc bệnh Thalassemia. Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Kạn hiện đang quản lý điều trị khoảng 150 người bệnh Thalassemia. Trong đó, 100 người điều trị tại khoa nhi, 50 người điều trịtại khoa nội.

Điều trị người bệnh Thalassemia tại Khoa Nhi, BVĐK tỉnh (tháng 10/2022)

Tuy nhiên, hiện nay trên địa bàn tỉnh chưa có nghiên cứu nào về thiếu máu thiếu sắt, chưa có mô hình nào về sàng lọc gen Thalassemia, chưa triển khai được xét nghiệm đột biến gen Thalassemia.Tại Trung tâm y tế các huyện đều chưa thực hiện điện di huyết sắc tố (HST).

Với thực trạng đó, việc triển khai các hoạt động phòng chống thiếu máu thiếu sắt và xây dựng mô hình sàng lọc người mang gen bệnh Thalassemia đang là nhu cầu bức thiết, nhất là đối với lứa tuổi từ 17-25 tuổi trên địa bàn tỉnh. BsCKII Nguyễn Thái Hồng đã trình bày ý tưởng nghiên cứu về phòng chống Thalassemia với tên Dự án là:“Xây dựng mô hình sàng lọc người mang gen bệnh Thalassemia từ 17-25 tuổi tại tỉnh Bắc Kạn”.

Nội dung của Dự án nhằm tạo sự lan tỏa ra cộng đồng, tác động đến các cặp vợ/chồng trong độ tuổi sinh đẻ, tác động người mắc, nghi mắc Thalassemia, mặt khác tạo thói quen cho người dân, nhất là lứa tuổi tiền hôn nhân đi khám sức khỏe định kỳ giảm số người mắc bệnh; giảm số người mang gen bệnh kết hôn với nhau để góp phần nâng cao chất lượng dân số./.

P.T

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, các bệnh truyền nhiễm đã và đang diễn ra trong cộng đồng hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng cách giữ gìn vệ sinh, trong đó có rửa tay với xà phòng là biện pháp cơ bản nhất giúp làm giảm tới 35% khả năng lây truyền vi khuẩn gây ra những bệnh truyền nhiễm.

Cán bộ y tế hướng dẫn thực hành các bước rửa tay đúng cách.

Với mục tiêu không để dịch bệnh truyền nhiễm xảy ra, phát hiện và khống chế kịp thời các ổ bệnh, những năm qua ngành y tế Bắc Kạn đã tăng cường các hoạt động giám sát dịch tễ, tập huấn chuyên môn cho cán bộ y tế cơ sở, đẩy mạnh hoạt động truyền thông với nhiều hình thức, như: tổ chức lễ phát động rửa tay với xà phòng, tổ chức các chiến dịch truyền thông, tuyên truyền lưu động, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, sản xuất tài liệu truyền thông (Băng rôn, đĩa CD thông điệp...) tuyên truyền ở các địa phương trong tỉnh. Qua đó, giúp người dân nâng cao nhận thức, có hành vi tích cực trong vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, phòng, chống các bệnh truyền nhiễm tại cộng đồng.

Theo kết quả của các nhà nghiên cứu cho thấy, bàn tay của một người có thể mang tới 4,6 triệu mầm bệnh (tập trung số lượng lớn ở kẽ tay và kẽ móng tay) và dễ lây bệnh từ người sang người. Bàn tay bẩn là nơi vi sinh vật gây bệnh tồn tại và phát triển. Qua bàn tay bẩn, cơ thể chúng ta, đặc biệt là trẻ em rất dễ bị nhiễm các bệnh truyền nhiễm. Rửa tay thường xuyên sạch sẽ đã làm giảm tới 35% khả năng lây truyền vi khuẩn gây ra những bệnh truyền nhiễm.

Ngoài những nguyên nhân do sự lây lan của các loại vi khuẩn, vi rút trong môi trường sống và không tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ thì việc vệ sinh cá nhân kém, trong đó không có hành vi rửa tay với xà phòng cũng là nguyên nhân chính khiến các bệnh truyền nhiễm phát tán ra ngoài cộng đồng.

Để phòng, chống bệnh truyền nhiễm, các bác sỹ chuyên khoa cho biết: Việc rửa tay với xà phòng và nước sạch được coi là liều vắc xin tự chế, đơn giản, hiệu quả, dễ thực hiện, có thể cứu sống hàng triệu người. Chỉ với một động tác rửa tay sạch đã làm giảm tới 35% khả năng lây truyền vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy và phòng chống nhiều bệnh truyền nhiễm khác như tay chân miệng, cúm A, nhiễm khuẩn đường hô hấp...

Rửa tay với xà phòng biện pháp cơ bản nhất giúp phòng, chống các bệnh truyền nhiễm

Theo Bộ Y tế, cách rửa tay đúng phải qua 6 bước cơ bản:

Bước 1: Làm ướt hai bàn tay bằng nước sạch. Thoa xà phòng vào lòng bàn tay, chà sát 2 lòng bàn tay vào nhau.

Bước 2: Dùng ngón tay và lòng bàn tay này, cuốn và xoay lần lượt từng ngón tay của bàn tay kia và ngược lại.

Bước 3: Dùng lòng bàn tay này chà sát chéo lên mu bàn tay kia và ngược lại.

Bước 4: Dùng các đầu ngón tay của bàn tay này miết vào các kẽ giữa các ngón của bàn tay kia và ngược lại

Bước 5: Chụm 5 đầu ngón tay của bàn tay này cọ vào giữa lòng bàn tay kia xoay đi xoay lại.

Bước 6: Xả cho tay sạch hết xà phòng dưới vòi nước sạch, bàn tay hướng lên (cho nước chảy từ đầu các ngón tay xuống dưới cổ tay), sau đó làm khô tay.

Lưu ý: Mỗi bước thực hiện chà 5 lần, thời gian tối thiểu 30 giây.

Rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, lao động... là việc làm cần thiết, thường xuyên. Do vậy, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức tự giác trong việc giữ gìn vệ sinh, hình thành thói quen sinh hoạt văn minh, khoa học, góp phần bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng./.

Nguyễn Minh

Căn cứ Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm số 03/2007/QH12 ngày 21/11/2007 của Quốc Hội;

Căn cứCông văn số 2194 /VSDTTƯ-TCQG, ngày 28 tháng 9 năm 2022 của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương về việc triển khai tiêm vắc xin bại liệt (IPV) mũi 2 cho trẻ dưới 1 tuổi trong tiêm chủng mở rộng.

Để bảo vệ thành quả thanh toán bệnh bại liệt, Sở Y tế tỉnh Bắc Kạn xây dựng kế hoạch cụ thể như sau:

I. MỤC TIÊU

- Trẻ dưới 1 tuổi được tiêm vắc xin IPV mũi 2 vào lúc 9 tháng tuổi trong chương trình tiêm chủng mở rộng đạt tỷ lệ ≥ 90%.

- Đảm bảo an toàn tiêm chủng theo Nghị định số 104/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 của Chính phủ quy định về hoạt động tiêm chủng và các quy định của Bộ Y tế về tiêm chủng.

II. THỜI GIAN, PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG TRIỂN KHAI

- Thời gian triển khai: Từ tháng 11 năm 2022.

- Phạm vi triển khai: 100% xã, phường, thị trấn trên toàn tỉnh.

- Đối tượng triển khai: Trẻ từ 9 tháng đến dưới 1 tuổi đã tiêm mũi 1 vắc xin IPV sẽ được tiêm mũi 2 vắc xin IPV.

Lưu ý:

Trường hợp trẻ đã tiêm ít nhất 2 mũi vắc xin có thành phần bại liệt IPV trong tiêm chủng dịch vụ sẽ không tiêm mũi 2 trong TCMR.      

Đối tượng trong tháng đầu tiên triển khai sẽ bao gồm trẻ em từ 9 tháng tuổi đến dưới 1 tuổi. Vì vậy, ước tính số đối tượng trong tháng đầu tiên triển khai sẽ bằng số đối tượng tiêm chủng của 1 tháng x 3.

III. NỘI DUNG

1. Tập huấn, phổ biến kế hoạch triển khai

- Thời gian triển khai: Từ tháng 10/2022.

- Đầu mối thực hiện: Sở Y tế, Trung tâm KSBT tỉnh.

- Nội dung triển khai: Phổ biến kế hoạch triển khai và tập huấn cho cán bộ tuyến huyện, xã về đối tượng, lịch tiêm chủng vắc xin IPV2.

- Thời gian triển khai: Từ tháng 10/2022.

- Nội dung truyền thông: Lợi ích, đối tượng, lịch tiêm chủng, tính an toàn của vắc xin, hướng dẫn các bà mẹ theo dõi và phát hiện phản ứng sau tiêm vắc xin.

3. Cung ứng vắc xin, vật tư tiêm chủng : (có phụ lục chi tiết kèm theo)

- Dự trù vắc xin IPV tiêm mũi 2

Vắc xin IPV (liều) = Số đối tượng x tỷ lệ 90% x HSSD

- Dự trù bơm kim tiêm (BKT) và hộp an toàn (HAT):

BKT (liều) = Số đối tượng x tỷ lệ 90% x 1,1

* Lưu ý: tháng đầu tiên triển khai cần ước tính đủ vắc xin, vật tư tiêm chủng vì số đối tượng tiêm chủng sẽ bao gồm trẻ từ 9 tháng đến dưới 1 tuổi.

- Thời gian: Tháng 10/2022.

- Đầu mối thực hiện: Trung tâm KSBT tỉnh.

- Đơn vị phối hợp: Trung tâm Y tế các huyện, thành phố

- Nội dung triển khai:

+ Trung tâm kiểm soát bệnh tật phối hợp Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cung ứng vắc xin IPV, bơm kim tiêm và hộp an toàn cho các huyện, thành phố theo kế hoạch để triển khai IPV mũi 2 từ tháng 10/2022. Các tháng sau sẽ cung ứng vắc xin cùng với các vắc xin khác của TCMR trong tiêm chủng thường xuyên.

+ Trung tâm KSBT tỉnh thực hiện việc cấp phát vắc xin cho Trung tâm Y tế huyện, thành phố ít nhất 1 tuần trước khi tổ chức tiêm chủng và tuyến xã nhận vắc xin từ tuyến huyện, bảo quản và vận chuyển vắc xin cho các điểm tiêm chủng để kịp sử dụng từ tháng 11/2022.

4. Tổ chức tiêm chủng

+ Tổ chức tiêm chủng: 100% trạm y tế xã/phường trên địa bàn tỉnh sẽ triển khai mũi 2 vắc xin IPV cho trẻ từ 9 tháng đến dưới 1 tuổi trong buổi tiêm chủng thường xuyên cùng với các vắc xin khác trong TCMR.

+ Thực hiện tiêm chủng an toàn theo các quy định, hướng dẫn của Bộ Y tế về khám sàng lọc trước tiêm chủng, tư vấn hướng dẫn bà mẹ về chăm sóc theo dõi phản ứng sau tiêm chủng; sẵn sàng xử trí cấp cứu các trường hợp tai biến nặng sau tiêm chủng.

- Lịch tiêm chủng vắc xin IPV:

+ IPV1 vào lúc trẻ 5 tháng tuổi.                          

+ IPV2 vào lúc 9 tháng tuổi. Trường hợp trẻ tiêm IPV1 muộn thì phải đảm bảo khoảng cách tiêm IPV mũi 2 ít nhất 1 tháng sau IPV mũi 1.

+ Trong cùng buổi tiêm chủng có thể tiêm cho trẻ vắc xin IPV2 với các vắc xin khác như vắc xin sởi, bOPV, ...

+ Trường hợp tiêm hai vắc xin trong cùng buổi tiêm:

Vắc xin sởi: Tiêm dưới da, phần trên cánh tay.

Vắc xin IPV: Tiêm bắp, mặt ngoài giữa đùi.

5. Theo dõi, giám sát và báo cáo

- Tuyến xã: Các cơ sở tiêm chủng nhập thông tin tiêm liều 2 vắc xin IPV trên Hệ thống. Tổng hợp báo cáo hàng tháng kết quả tiêm IPV2 và tình hình sử dụng vắc xin IPV, tình hình phản ứng sau tiêm chủng theo thường qui.

- Tuyến tỉnh, huyện: Tăng cường kiểm tra giám sát tại tuyến xã trong thời gian mới triển khai tiêm IPV2. Tổng hợp báo cáo hàng tháng theo qui định.

- Trung tâm Kiểm soát bệnh tật hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, tăng cường giám sát hỗ trợ tại các địa phương.

IV. KINH PHÍ THỰC HIỆN

1. Vắc xin, vật tư tiêm chủng

Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cung ứng từ Dự án “Triển khai vắc xin bại liệt tiêm (IPV) mũi 2 trong tiêm chủng mở rộng giai đoạn 2021-2022” do GAVI tài trợ.

2. Kinh phí cho các hoạt động triển khai vắc xin IPV mũi 2

- Nguồn kinh phí địa phương chi trả cho các hoạt động theo quy định: Tập huấn, truyền thông, biểu mẫu báo cáo, vận chuyển và bảo quản vắc xin, công tiêm, kiểm tra giám sát, ...

- Huy động kinh phí từ các nguồn hợp pháp khác (nếu có)

V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Y tế

- Ban hành Kế hoạch triển khai tiêm vắc xin bại liệt (IPV) mũi 2 cho trẻ dưới 1 tuổi trong chương trình tiêm chủng mở rộng trên địa bàn tỉnh; chỉ đạo và giám sát việc triển khai kế hoạch tại các đơn vị, đảm bảo đạt mục tiêu đề ra.

- Chỉ đạo các cơ sở y tế chuẩn bị các phương án sẵn sàng cấp cứu, xử trí các tai biến, biến chứng nặng sau tiêm vắc xin, đảm bảo an toàn tiêm chủng.

2. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh

- Là đơn vị thường trực, đầu mối chỉ đạo hướng dẫn chuyên môn, kỹ thuật; hướng dẫn các đơn vị lập kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch tiêm chủng vắc xin bại liệt (IPV) mũi 2.

- Chỉ đạo Trung tâm Y tế các huyện, thành phố xây dựng kế hoạch cụ thể triển khai tiêm vắc xin bại liệt tiêm (IPV) mũi 2 tới các xã, phường.

- Tổ chức tập huấn cho cán bộ tiêm chủng tuyến huyện, xã trong tháng 10/2022.

- Xây dựng kế hoạch truyền thông về tiêm vắc xin IPV mũi 2. Hỗ trợ tài liệu tập huấn, tuyên truyền cho các huyện, thành phố. Cung cấp tài liệu chuyên môn cho các cơ quan thông tin đại chúng, các ban ngành, đoàn thể phục vụ cho công tác truyền thông.

- Chỉ đạo, giám sát, đánh giá hoạt động tiêm chủng tại các điểm tiêm chủng trên địa bàn toàn tỉnhtrước, trong và sau khi triển khai tiêm IPV mũi 2.

- Tổng hợp dự trù vắc xin IPV mũi 2, vật tư tiêm chủng từ các đơn vị, gửi Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và cấp vắc xin, vật tư cho các huyện, thành phố theo quy định.

- Tổng hợp báo cáo các hoạt động theo quy định.

3. Trung tâm Y tế huyện, thành phố

- Xây dựng kế hoạch, dự trù vắc xin theo hướng dẫn Kế hoạch của Sở Y tế gửi Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tổng hợp dự trù gửi tuyến trên để cung ứng vắc xin theo quy định.

- Tổ chức xây dựng và thực hiện kế hoạch, tổ chức giám sát, tổng hợp tình hình thực hiện và báo cáo theo quy định.

- Chịu trách nhiệm bố trí cán bộ phối hợp với cơ sở tiêm chủng thực hiện việc cấp cứu và xử trí các trường hợp phản ứng sau tiêm chủng.

- Chỉ đạo các Trạm Y tế xã/phường/thị trấn thực hiện lập danh sách, tổ chức tiêm và rà soát tiêm vét tránh bỏ sót đối tượng.

- Hàng tháng báo cáo kết quả tiêm vắc xin IPV mũi 2 lên tuyến trên theo quy định.

- Theo dõi, báo cáo tình hình phản ứng sau tiêm vắc xin theo thường quy, báo cáo kết quả cùng với báo cáo tiêm chủng. Các trường hợp tai biến nặng được điều tra và báo cáo theo quy định.

4. Bệnh viện đa khoa tỉnh

Phối hợp các đơn vị sẵn sàng thu dung, xử trí kịp thời các trường hợp phản ứng nặng sau tiêm chủng.

Trên đây là Kế hoạch triển khai tiêm vắc xin bại liệt (IPV) mũi 2 cho trẻ dưới 1 tuổi trong chương trình tiêm chủng mở rộng trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn.Sở Y tế yêu cầu các đơn vị nghiêm túc triển khai đảm bảo mục tiêu, kế hoạch./.