Thực tế cho thấy, theo thống kê của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, từ đầu năm tới nay, bệnh viện đã tiếp nhận gần 30 trường hợp mắc Liên cầu lợn, nhưng 80% số bệnh nhân nhập viện đều trong tình trạng bệnh nặng hoặc đã bị biến chứng. Trong số đó có nhiều ca ở thể viêm màng não nặng, sốc, hoại tử, suy đa phủ tạng. Đáng chú ý là hầu hết bệnh nhân nhập viện muộn đều tử vong. Các ca bệnh này đều liên quan tới thói quen ăn tiết canh.

Vào dịp Tết Nguyên đán, người dân thường có thói quen giết mổ lợn và đánh tiết canh để liên hoan và nghĩ rằng lợn tự nuôi, hoặc mua từ cơ sở có uy tín, hay món tiết canh do nhà tự làm sẽ an toàn. Họ không biết rằng, trong tiết canh sống tiềm ẩn rất nhiều mầm bệnh nguy hiểm, từ tiêu chảy, tả, lị, liên cầu khuẩn, tụ cầu vàng, Cúm… Theo các chuyên gia về bệnh truyền nhiễm cho biết: khi mắc liên cầu lợn, bệnh nhân thường sốt cao, tri giác lơ mơ, li bì hôn mê, sốc, tụt huyết áp, xuất hiện các ban hoại tử trên da. Bệnh liên cầu khuẩn diễn biến rất nhanh, nhiễm trùng máu, suy đa phủ tạng, nếu không được cấp cứu kịp thời, nguy cơ tử vong rất lớn. 

Hình ảnh tổn thương ngoài da do mắc bệnh liên cầu lợn (một trong nhưng nguyên nhân chính là ăn món tiết canh lợn). Ảnh ST

Tiết canh là món ăn tươi sống sử dụng nguyên liệu là tiết động vật tươi được pha với chút nước mắm hoặc nước muối nhạt hãm cho khỏi đông trước khi trộn với những phần thịt, sụn động vật băm nhỏ giang thơm để làm đông tiết. Cách chế biến món ăn như vậy rất thịnh hành trong ẩm thực của người Việt Nam từ xưa đến nay.  Đây là món khoái khẩu của nhiều người, nhất là những người hay có thói quen ăn nhậu. Đúng là với “tiết sạch” khi ăn bằng cách luộc chín thì có thể cung cấp một nguồn chất đạm và vi chất đáng kể như protein, sắt, …Nhưng  khi ăn món tiết canh (sống) có nguy cơ tiềm ẩn mắc những bệnh nguy hiểm đôi khi dẫn đến tử vong. Vì mỗi bát tiết canh là một ổ bệnh với trên dưới 10 loại vi khuẩn gây hại cho con người. Chưa kể, nếu động vật bị nhiễm bệnh thì con số này sẽ tăng gấp bội. Mặt khác, khi cắt tiết, những vi khuẩn dính trong lông, da của con vật có thể trôi vào trong máu rồi truyền bệnh cho người ăn. Nhiều bệnh nhân đã tử vong do mắc liên cầu lợn sau khi ăn tiết canh, lòng lợn hoặc thịt lợn chết vì nhiễm liên cầu (dịch bệnh lợn tai xanh). Khi một người bị nhiễm liên cầu lợn, diễn biến bệnh có thể xảy ra rất nhanh. Chỉ sau khoảng 12 giờ sử dụng tiết canh, lòng lợn cơ thể có các biểu hiện: sốt, rét run, da nổi ban, sau đó người bệnh lơ mơ, li bì,  hôn mê, sốc, tụt huyết áp, xuất hiện các ban hoại tử trên da….và nguy cơ tử vong là rất cao. Ngoài ra, ăn tiết canh có nguy cơ cao bị nhiễm giun, sán nguy hiểm hơn nếu mắc  bệnh sán não, bệnh nhân mắc sán lợn sẽ bị động kinh, co giật là do sán chèn lên não, làm tổn thương vùng não.

Do vậy, chuẩn bị đến tết nguyên đán, khi mà nhu cầu thực phẩm tăng cao trong đó có việc giết mổ lợn, gia cầm... nhiều để đón xuân, ngành y tế khuyến cáo: Để phòng bệnh viêm cầu lợn, người dân tuyệt đối không lựa chọn thịt lợn ốm, thịt không có nguồn gốc, khi sử dụng cần phải nấu chín và tuyệt đối không ăn tiết canh. Khi giết mổ phải có các thiết bị phòng hộ như khẩu trang, găng tay. Nếu mua tại chợ thì thấy thịt lợn có dấu hiệu lạ như xuất huyết hoặc phù nề thì tuyệt đối không mua và không sử dụng./.

Tác giả: Tạc Văn Nam

Giám đốc Trung tâm TT&GDSK