Theo nghiên cứu của các nhà khoa học: Mỗi bát tiết canh là một ổ bệnh với trên dưới 10 loại vi khuẩn gây hại cho con người. Chưa kể, nếu động vật bị nhiễm bệnh thì con số này sẽ tăng gấp bội. Mặt khác, khi cắt tiết, những vi khuẩn dính trong lông, da của con vật có thể trôi vào trong máu rồi truyền bệnh cho người ăn. Vài năm gần đây nhiều bệnh nhân đã tử vong do mắc liên cầu lợn sau khi ăn tiết canh, lòng lợn hoặc thịt lợn chết vì nhiễm liên cầu (dịch bệnh lợn tai xanh). Khi một người bị nhiễm liên cầu lợn, diễn biến bệnh có thể xảy ra rất nhanh. Chỉ sau khoảng 12 giờ sử dụng tiết canh, lòng lợn cơ thể có các biểu hiện: sốt, rét run, da nổi ban, sau đó người bệnh lơ mơ, li bì,  hôn mê, sốc, tụt huyết áp, xuất hiện các ban hoại tử trên da….và nguy cơ tử vong là rất cao.  Một loại vi khuẩn gây bệnh cho đường tiêu hóa chính là Tụ cầu khuẩn vàng. Tụ cầu khuẩn có ở khắp mọi nơi trong không khí và môi trường, đất, nước. Khi giết gia súc, máu rất dễ nhiễm tụ cầu khuẩn này, sinh ra các độc tố ruột. Chỉ 4 đến 5 tiếng sau khi nhiễm vào tiết canh, tụ cầu này đã sản sinh ra loại độc tố ruột, để khi vào trong ruột và dạ dày, các men tiêu hóa không thể tiêu diệt được nó. Tụ khuẩn cầu nhanh chóng thấm vào trong niêm mạc dạ dày, ruột và máu, tác động lên thần kinh… dẫn đến các triệu chứng ngộ độc, nôn mửa, tiêu chảy…Nếu bị nặng, bệnh nhân sẽ bị tiêu chảy nhiều lần dẫn đến mất nước trụy tim mạch, đôi khi tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Vi khuẩn Sal-mo-nel-la có nhiều trong máu sống của động vật, đương nhiên hiện diện trong món tiết canh. Nguy hiểm của loại vi khuẩn này là khi nhiễm vào trong ruột, sẽ gây nhiễm trùng máu và phá hủy các tổ chức phủ tạng bằng nội độc tố của nó.

Loại vi khuẩn kế tiếp là Shi-gel-la, có trong máu và thịt động vật. Vi khuẩn này khi vào trong ruột sẽ định cư ở đó và phát triển lên trong tế bào biểu mô của thành ruột non, làm tổn thương niêm mạc ruột, khiến người nhiễm chúng có cảm giác đau quặn bụng, đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân lỏng.

Ngoài vi khuẩn, trong máu động vật còn có nhiều virus gây bệnh cho người. Tiết canh gia cầm, thủy cầm (vịt, ngan, ngỗng, gà…) tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh Cúm A/H5N1 rất nguy hiểm khi gia cầm, thủy cầm mang vi rút Cúm A/H5N1 trong cơ thể. Ngoài ra, trong tiết canh động vật còn có các loại virus gây viêm gan A với thời gian sau 28-30 ngày, gây viêm gan E sau 40 ngày. Một loại vi rút nữa rất nguy hiểm đó là virus đường ruột (Po-ly-o) gây ra bại liệt, tàn phế suốt đời. Virus As-tro gây hủy hoại niêm mạc ruột, gây viêm dạ dày trên người….

Có không ít trường hợp ăn tiết canh nhiễm bị nhiễm giun, sán. Một trong những ký sinh trùng hay gặp nhất là sán lá gan, giun móc, giun xoắn. Vì trong máu động vật thường có những ký sinh trùng này. Bệnh giun xoắn là bệnh nguy hiểm, gây sốt cao kéo dài và dễ làm người ta nhầm tưởng với các bệnh nhiễm khuẩn nặng như thương hàn, sốt rét…Người khi mắc bệnh giun xoắn (do ăn món lòng lợn luộc chưa kỹ hoặc ăn tiết canh) sẽ bị giun xoắn tấn công, khi ký sinh dưới da, giun xoắn sẽ hút chất dinh dưỡng tại đây, bệnh nhân có thể bị giảm thị lực hoặc liệt chân tay. Tiết canh lợn còn có thể gây nên bệnh sán não, bệnh nhân mắc sán lợn sẽ bị động kinh, co giật là do sán chèn lên não, làm tổn thương vùng não.

Như vậy, nguy cơ tiềm ẩn gây bệnh từ tiết canh là rất lớn, tuy rằng với nhiều người món tiết canh là món khoái khẩu “nhìn ngon mắt, ăn ngon miệng” nhưng cực kỳ nguy hiểm. Chúng ta không nên chủ quan cho rằng: Lợn mình nuôi, vịt, ngan…có nguồn gốc, rất an toàn có thể ăn tái, làm món tiết canh được, vì virus, vi khuẩn mắt thường đâu có thể phân biệt được. Để phòng tránh các bệnh nêu trên chỉ có một biện pháp duy nhất là: KHÔNG ĂN TIẾT CANH VÀ CÁC ĐỒ TÁI CHÍN, KHÔNG ĂN THỊT GIA SÚC, GIA CẦM, THỦY CẦM…ỐM CHẾT HOẶC NGHI NGỜ BỊ MẮC BỆNH./.

BsCK2.Tạc Văn Nam

Giám đốc Trung tâm truyền thông giáo dục sức khỏe