Những năm qua, ngành y tế tỉnh Bắc Kạn đã triển khai nhiều cuộc giám sát, họp bàn, hội thảo, tập huấn, tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức cho đồng bào nhưng tình hình bà mẹ mang thai sinh con tại nhà vẫn ở mức cao, dẫn đến những tai biến đáng tiếc cho sản phụ và trẻ sơ sinh. Nguyên nhân là do dân trí còn hạn chế, kinh tế khó khăn, người dân chưa thật sự thuận lợi khi tiếp cận với các dịch vụ y tế; nhân viên y tế ở nhiều thôn, bản đa phần là nam giới dẫn đến các sản phụ còn e ngại khi thăm khám, tư vấn, đỡ đẻ.

Ảnh: Bác sỹ Ma Thị Sao, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Pác Nặm thăm sản phụ Sùng Thị Slỉ - ca song sinh tại Trung tâm y tế huyện (ngày 20/9/2019).

Xác định, chăm sóc sức khỏe sinh sản, nâng cao chất lượng giống nòi là vấn đề ưu tiên trong chiến lược chăm sóc sức khỏe. Với sự chỉ đạo sát sao về chuyên môn của Sở Y tế và sự hỗ trợ các đơn vị chuyên môn tuyến tỉnh, Trung tâm Y tế Pác Nặm đã xây dựng giải pháp thiêt thực và thực hiện tích cực nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc SKSS.

Theo đó, nhiều mô hình truyền thông giáo dục SKSS được triển khai thực hiện bằng các hình thức đa dạng, phong phú như: Tuyên truyền bằng băng rôn, khẩu hiệu, tờ rơi tại các các buổi họp thôn, chi hội phụ nữ ở tất cả các xã vùng sâu, vùng xa của huyện. Đặc biệt, Mô hình “Cô đỡ thôn bản” được triển khai tại các thôn, bản khó khăn, nhằm tạo nguồn nhân lực tại chỗ, đáp ứng công tác chăm sóc và tư vấn về SKSS cho các bà mẹ trong suốt thời kỳ mang thai, sinh đẻ.

Bên cạnh đó, Trung tâm thường xuyên chú trọng bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho cán bộ làm công tác chăm sóc SKSS các tuyến cơ sở. Qua đó, đã cung cấp kiến thức về cấp cứu sản khoa, cấp cứu trẻ sơ sinh, chăm sóc thiết yếu cho bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em. Đồng thời, nâng cao kỹ năng giám sát, kỹ năng truyền thông lồng ghép tại cộng đồng đạt kết quả tốt.

Cán bộ y tế cơ sở thường xuyên đến các hộ dân, cấp phát thuốc, tiêm phòng các loại bệnh thường gặp trong độ tuổi sinh đẻ. Công tác tư vấn, giải đáp các thắc mắc của sản phụ và tăng cường công tác quản lý thai nghén, tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho bà mẹ mang thai ở các thôn cách xa trung tâm.

 Bác sỹ Ma Thị Sao - Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Pác Nặm cho biết: Khắc phục thực trạng này, Trung tâm YT đã đưa ra những giải pháp tích cực, đồng bộ, phù hợp với thực tế, như; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, sự nhiệt tình của đội ngũ cô đỡ thôn, bản, trang bị gói đẻ sạch để thực hiện các ca đỡ đẻ an toàn tại các thôn, bản xa xôi hẻo lánh, sản phụ không thể ra trạm y tế được. Đồng thời, đội ngũ này vừa là người trực tiếp tuyên truyền vừa là người tham mưu cho bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng các đoàn thể để có sự tuyên truyền, thuyết phục thường xuyên, liên tục nhằm nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản ở từng thôn, bản. Đội ngũ cô đỡ, thôn, bản phối hợp chặt chẽ với các trạm y tế xã quản lý tốt sức khỏe sinh sản trên địa bàn, mỗi phụ nữ mang thai được khám định kỳ, tư vấn chăm sóc sức khỏe sinh sản thường xuyên, tuyên truyền, vận động, đưa đi trạm y tế xã, trung tâm y tếhuyện để sinh con an toàn. Điển hình như ở Trạm Y tế xã Cao Tân, nữ hộ sinh của Trạm đã đến tận nhà vận động, đón sản phụ đến đẻ tại Trạm đảm bảo an toàn.)

Với những giải pháp thiết thực và việc làm quyết liệt, công tác CSSKSS trên địa bàn huyện Pác Nặm đã có chuyển biến tích cực, đáng ghi nhận. Trong 8 tháng đầu năm 2019, tỷ lệ phụ nữ có thai được đăng ký quản lý thai nghén đạt 99,36%; Tỷ lệ phụ nữ đẻ được khám thai 3 lần trong 3 thai kỳ đạt 91,64%; đặc biệt, tỷ lệ phụ nữ đẻ được nhân viên y tế (đã qua đào tạo) đỡ đẻ đạt 88,6% (tăng 36 % so với năm 2018); Tỷ lệ phụ nữ đẻ tại cơ sở y tế đạt 75,6% (tăng 2,6 % so với năm 2018), điển hình, tại Trạm Y tế xã Cao Tân từ đầu năm tới nay có 11 ca đẻ tại Trạm, không còn tình trạng đẻ tại nhà; Tỷ lệ bà mẹ và trẻ sơ sinh được chăm sóc sau sinh đạt 97,15%.

Hy vọng rằng với những nỗ lực trong công tác CSSK của đội ngũ cán bộ y tế Trung tâm y tế huyện Pác Nặm, thời gian tiếp theo tỷ lệ bà mẹ mang thai đẻ tại cơ sở y tế sẽ ngày càng tăng, đảm bảo công tác quản lý thai nghén và chăm sóc sức khỏe sức khỏe sinh sản tại huyện nhà./.

Bài và ảnh: Phương Thào (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật