Trong những năm qua, được sự quan tâm lãnh đạo của các cấp chính quyền, sự phối hợp của các ban, ngành đoàn thể, hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và sự tham gia của cả cộng đồng, Bắc Kạn đang triển khai toàn diện Chương trình Phòng, chống HIV/AIDS Quốc gia. Bao gồm các hoạt động: Truyền thông thay đổi hành vi, can thiệp giảm tác hại (phân phát bơm kim tiêm, bao cao su, điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone), chăm sóc điều trị cho bệnh nhân AIDS tại các phòng khám ngoại trú và tại cộng đồng, chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, khám và điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục, chương trình Lao/HIV, an toàn truyền máu; theo dõi, giám sát dịch; nâng cao năng lực trong công tác phòng, chống HIV/AIDS.

Bệnh nhận uống Methadone tại Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS

Công tác phòng chống HIV/AIDS hiện đang đối diện với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là tình trạng thiếu hụt kinh phí trong bối cảnh các dự án quốc tế cắt giảm viện trợ. Năm 2016 ngân sách từ Chương trình Mục tiêu quốc gia phòng chống HIV/AIDS kết thúc trên cả nước. Cho nên ảnh hưởng rất lớn đến việc triển khai các hoạt động truyền thông, can thiệp giảm tác hại, chăm sóc điều trị HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, thiếu kinh phí cũng sẽ dẫn đến thu hẹp độ bao phủ phân phát bơm kim tiêm, bao cao su miễn phí cho các đối tượng nguy cơ cao. Nguồn hỗ trợ cho nhân lực tuyến cơ sở hạn chế, sự đầu tư cho công tác phòng chống HIV/AIDS theo đó cũng giảm đáng kể.

 Mạng lưới cộng tác viên, đồng đẳng viên bị thu hẹp và sẽ không tiếp tục hoạt động được do không có kinh phí để chi trả phụ cấp, từ đó ảnh hưởng đến công tác can thiệp giảm tác hại của HIV/AIDS.

Đặc biệt nguồn thuốc ARV và Methadone cũng sẽ không còn được cấp miễn phí trong thời gian tới, do đó người nhiễm HIV nếu không đủ chi phí điều trị sẽ bỏ điều trị ARV, người nghiện chích ma túy sẽ bỏ điều trị Methadone... Người nhiễm HIV và người nghiện chích ma túy nếu điều trị không đúng phác đồ dễ dẫn đến AIDS, dễ lây lan ra cộng đồng.

Trong bối cảnh hiện nay, nguồn kinh phí bị cắt giảm,  giải pháp hữu hiệu nhất  để thực hiện chương trình phòng chông HIV/AIDS là Bảo hiểm Y tế và ngân sách nhà nước sẽ là hai nguồn tài chính quan trọng cho công tác phòng chống HIV/AIDS trong thời gian tới, nhằmđạt được mục tiêu 90-90-90 và kết thúc dịch AIDS tại Việt Nam vào năm 2030. Để khắc phục những khó khăn này thì ngành Y tế xây dựng kế hoạch bảo đảm kinh phí cho chương trình phòng chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 từ nguồn ngân sách của địa phương và trình Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt để đảm bảo duy trì hoạt động sau khi các dự án cắt giảm và ngừng hoạt động trong năm 2016.

Đồng thời, Ngành y tế cần có sự đồng tình ủng hộ của các Sở, ban ngành liên quan trong việc tăng cường truyền thông chính sách, pháp luật về bảo hiểm y tế. Tại cộng đồng cần tăng cường tư vấn bệnh nhân mua thẻ bảo hiểm y tế; Sở Y tế làm việc với BHXH tỉnh để tăng cường chi trả bảo hiểm y tế đối với người nhiễm HIV và người sử dụng các dịch vụ liên quan đến HIV/AIDS theo các quy định tại thông tư số 15/2015/TT-BYT. Ban hành văn bản hướng dẫn các đơn vị thực hiện bảo hiểm y tế cho người nhiễm HIV; tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống HIV/AIDS, trong đó tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm: Nâng cao chất lượng các dịch vụ dự phòng, chăm sóc, hỗ trợ điều trị bệnh nhân HIV/AIDS; tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone trên địa bàn tỉnh; lồng ghép cung cấp dịch vụ tư vấn xét nghiệm, điều trị ARV và Methadone; Tham mưu cho các cấp ủy Đảng và chính quyền đối với công tác phòng, chống HIV/AIDS, cũng nhưphối hợp với các ngành chức năng, các hội, đoàn thể tiếp tục tăng cường vận động quần chúng nhân dân, hội viên tích cực tham gia phong trào Toàn dân tham gia phòng chống HIV/AIDS tại cộng đồng dân cư.

Tác giả: Hoàng Thuận

Trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh Bắc Kạn