Một trong các biện pháp để phát triển thể chất cho trẻ là tổ chức bữa ăn dinh dưỡng hợp lý thông qua chế độ ăn bán trú tại trường.
Các nhân viên cấp dưỡng ở đây cho biết: Để có được những bữa ăn ngon, đảm bảo đủ dinh dưỡng cho trẻ, trước tiên cần chú ý tới việc lựa chọn thực phẩm. Thực phẩm được lựa chọn phải đảm bảo tươi, ngon, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Trẻ ở trường được chia thành 4 nhóm tuổi: nhà trẻ, bé, nhỡ, lớn. Các cháu mẫu giáo được ăn 01 bữa chính và 01 bữa phụ, các cháu nhà trẻ được ăn 02 bữa chính và 01 bữa phụ. Do vậy, quá trình chế biến cũng cần hợp với khẩu vị, lứa tuổi của trẻ và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Ngoài ra, khẩu phần ăn và thực đơn được xây dựng hợp lý, các chất dinh dưỡng đảm bảo sự cân đối và thích hợp, cung cấp đủ năng lượng theo nhu cầu cơ thể của trẻ. Để trẻ luôn cảm thấy ngon miệng, thực đơn được thay đổi theo tuần, theo tháng, theo mùa và theo tháp dinh dưỡng do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. Ngoài ra, các món ăn còn được thay đổi phù hợp với nguồn thực phẩm sẵn có tại địa phương. Đặc biệt, ưu tiên các loại thực phẩm tươi sống như các loại rau, thịt, cá, tôm, cua, lươn, chim bồ câu, thịt bò, thịt ngựa… Để trẻ được cung cấp đủ dưỡng chất, bữa ăn có đầy đủ 4 nhóm thực phẩm: Nhóm thứ nhất là nhóm thực phẩm cung cấp chất đạm (thịt, cá, tôm, cua, trứng, sữa, đậu đỗ, lạc, vừng..). Nhóm thứ hai là nhóm thực phẩm chứa tinh bột (gạo, mì, khoai, ngô....). Nhóm thứ ba là nhóm thực phẩm chứa các chất béo (mỡ động vật, dầu thực vật....). Nhóm thứ tư là nhóm thực phẩm giàu vitamin và chất khoáng (rau, quả, đặc biệt các loại rau màu xanh thẫm như rau ngót, rau muống, rau dền, rau cải, rau mồng tơi và các loại quả có màu đỏ hoặc vàng như chuối, đu đủ, xoài, cà rốt...).
Những bữa ăn như vậy cùng với sự quan tâm, yêu thương của các thầy, cô giáo giúp các em học sinh ăn rất ngoan và tự giác, tất cả học sinh đều ăn bán trú tại trường. Chia sẻ về ý nghĩa của những bữa ăn bán trú tại trường, cô giáo Trương Thị Bắc (Phó Hiệu trưởng nhà trường, phụ trách chuyên môn khối nhà trẻ và bộ phận dinh dưỡng) cho biết: “Bữa ăn ở trường, ngoài giá trị về mặt dinh dưỡng còn có ý nghĩa giáo dục nhân cách cho các bé như rèn luyện cho bé tính tự lập và khả năng hòa đồng với mọi người …”.
Nội dung giáo dục dinh dưỡng được lồng ghép vào các hoạt động giáo dục như học tập, vui chơi, ca hát... Trẻ được làm quen những kiến thức sơ đẳng về các loại thực phẩm, cách nhận biết một số loại rau, củ, quả, một số con vật… Từ đó, trẻ có thói quen ăn nhiều loại thực phẩm, không kén chọn thức ăn để nâng cao sức khỏe, góp phần giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng. Nội dung giáo dục này cũng được lồng ghép vào các cuộc họp phụ huynh của trường, giúp các bậc cha mẹ hiểu và biết thực hành dinh dưỡng đúng cách.
Cùng với việc thực hiện tốt bữa ăn dinh dưỡng, công tác theo dõi tăng trưởng cũng được chú trọng. 100% trẻ được khám sức khỏe định kỳ 2 lần/năm, trẻ được cân, đo 2 tháng 1 lần. Nhờ đó, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em đã giảm đáng kể. Đầu năm học 2011-2012, tỷ lệ suy dinh dưỡng cân nặng là 14,7%, tỷ lệ suy dinh dưỡng chiều cao là 11,8% thì đến cuối năm học tỷ lệ suy dinh dưỡng cân nặng chỉ còn 3,4%, tỷ lệ suy dinh dưỡng chiều cao giảm xuống còn 5,4%. Như vậy, những bữa ăn dinh dưỡng hợp lý sẽ góp phần quan trọng trong việc cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em, giúp các em đạt được sự phát triển toàn diện cả về thể lực và trí lực. Hy vọng rằng, những bữa ăn dinh dưỡng như thế này sẽ được các trường mầm non, các địa phương, các hộ gia đình… vận dụng linh hoạt, có hiệu quả nhằm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em xuống mức thấp nhất.
Tác giả : Ngọc Tú
Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe tỉnh Bắc Kạn