Sốt xuất huyết Dengue (SXHD) là bệnh truyền nhiễm do vi rút Dengue gây ra. Bệnh lây truyền qua trung gian muỗi vằn.

Muỗi vằn khi đốt người bệnh sẽ mang và truyền vi rút gây sốt xuất huyết Dengue sang người lành khi muỗi đốt. Bệnh sốt xuất huyết hiện nay chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Biện pháp phòng bệnh chủ yếu và hiệu quả là diệt lăng quăng, diệt muỗi và trán muỗi đốt.

Muỗi vằn là trung gian truyền bệnh Sốt xuất huyết Dengue.

Tất cả mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh. Đa phần người mắc bệnh diễn tiến nhẹ, tự khỏi bệnh nhưng cũng có trường hợp bệnh tiến triển nặng và dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Nếu có những triệu chứng sau, cần nghĩ ngay đến sốt xuất huyết Dengue:

- Sốt cao đột ngột, liên tục 02 ngày trở lên và không giảm khi uống thuốc hạ sốt.

- Có dấu hiệu xuất huyết (từ ngày thứ 2, 3 trở đi): có dạng chấm, mảng xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng, mũi; nôn hoặc tiêu, tiểu ra máu, phụ nữ bị hành kinh sớm hoặc nhiều.

- Người mệt mỏi.

- Đau đầu, sau hốc mắt, bụng, cơ, khớp.

Trong những trường hợp sốt xuất huyết Dengue nhẹ được bác sĩ cho về theo dõi và điều trị tại nhà thì cần lưu ý khi người bệnh có các dấu hiệu nặng thì phải nhanh chóng đưa người bệnh sốt xuất huyết Dengue đến khám tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh gần nhất, các dấu hiệu nặng như sau:

- Nôn nhiều, đau bụng nhiều.

- Có những dấu hiệu xuất huyết: Chảy máu cam; chảy máu chân răng; ói ra máu; đi câu phân đen; xuất huyết âm đạo ở nữ.

- Ở trẻ em cần lưu ý dấu hiệu tay chân trẻ lạnh, trẻ hết sốt nhưng vẫn mệt.

Hiện, ngành y tế đã chuẩn bị đầy đủ thuốc để tiếp nhận và điều trị những trường hợp bệnh chuyển nặng. Đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh kịp thời để được điều trị sớm là chìa khóa để hạn chế thấp nhất nguy cơ tử vong.

BS.Dương Đức Cường - CDC

Kỹ thuật mổ Phaco thay đục thủy tinh thể cho người bệnh giảm thị lực do đục thủy tinh thể được triển khai tại khoa Mắt - Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn từ năm 2015. Từ đó đến nay đã có hàng nghìn đôi mắt của những người bệnh trong và ngoài tỉnh được thắp sáng.

Lần thứ 2 mổ Phaco thay đục thủy tinh thể, bà Hoàng Thị Nỳ (82 tuổi) ở huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng cho biết: “Đầu tháng 8/2023, mắt trái đục thủy tinh thể của tôi nhờ thực hiện mổ Phaco tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn đã nhìn tốt, sáng rõ.

Cuối tháng 8, mắt phải rơi vào tình trạng tương tự, mắt mờ nhìn mọi thứ nhòe, rất bất tiện. Tiếp tục gửi niềm tin, tôi vượt gần 200km đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Kạn để chữa bên mắt còn lại. Giờ hai mắt sáng cả rồi, thực sự chẳng còn gì mừng hơn!”.

Khám mắt tại Khoa mắt, Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn

Còn chị Vân ở thị trấn Vân Tùng, huyện Ngân Sơn bị mờ cả hai mắt từ 3 năm nay. Mới đầu chỉ nhìn được khoảng cách gần, sau bị nặng dần chị đi lại rất khó khăn. Được nhiều người giới thiệu bệnh viện tỉnh có trang thiết bị mổ Phaco hiện đại, chất lượng tốt nên chị thu xếp đến mổ. Chị Vân chia sẻ “Tôi cảm thấy rất lo lắng, vì mới ngoài 40 tuổi mà đã bị đục thủy tinh thể, sợ sẽ mù lòa, không nhìn thấy ánh sáng.

Khi đến mổ tại Bệnh viện đa khoa tỉnh, được các bác sĩ tư vấn về phẫu thuật Phaco và động viên nên tôi rất yên tâm. Sau khi mổ mắt thứ hai vào ngày 23/8, tháo băng mắt thấy sáng rõ, tôi cảm thấy rất phấn khởi”.

Từ năm 2015, Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn triển khai kỹ thuật mổ Phaco thay thủy tinh thể. Đây là kỹ thuật dùng năng lượng sóng siêu âm để tán nhuyễn và tách thủy tinh thể đục thành những mảnh nhỏ rồi hút ra ngoài qua một vết mổ nhỏ không khâu, thay vào đó bằng một thủy tinh thể nhân tạo khác.

Thời gian mổ chỉ kéo dài hơn chục phút, không gây đau đớn, gần như không có tác dụng phụ sau khi phẫu thuật và rút ngắn thời gian nằm viện.

Một ca mổ Phaco thay đục thủy tinh thể tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn

Đây là phương pháp điều trị đục thủy tinh thể hiệu quả và tối ưu với độ an toàn cao cùng nhiều ưu điểm vượt trội so với các kỹ thuật cũ. Sau mổ 1 ngày người bệnh có thể tháo băng mắt và nhìn được bình thường mà không có cảm giác khó chịu.

Trước đây, khi chưa có kỹ thuật mổ Phaco, Bệnh viện đa khoa tỉnh phẫu thuật lấy thủy tinh thể bằng phương pháp trong bao và ngoài bao hoặc đợi có đợt thiện nguyện của các bác sĩ tuyến trung ương mới thực hiện thay thủy tinh thể cho người bệnh.

Vì vậy, một số ca bệnh nặng thường chuyển tuyến trên để mổ. Sau khi được đầu tư và chuyển giao kỹ thuật mổ Phaco, đã có hàng nghìn người bệnh trong và ngoài tỉnh tin tưởng chọn Bệnh viện đa khoa Bắc Kạn là nơi mổ thay thủy tinh thể, tìm lại ánh sáng.

Là người trực tiếp mổ Phaco cho người bệnh, Bác sĩ CKII Phan Thị Tám, Trưởng khoa Mắt cho biết: Chỉ tính riêng từ đầu năm 2023 đến nay, khoa Mắt đã phẫu thuật thành công 880 ca đục thủy tinh thể cho người bệnh trong tỉnh và các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn.

Đa số người bệnh là những người cao tuổi, thường có tiền sử các bệnh huyết áp, tiểu đường, tim mạch... nên gây tâm lý hồi hộp, căng thẳng. Chính vì thế, chúng tôi luôn phải tư vấn, động viên để ổn định tâm lý người bệnh trước khi mổ. Sau khi mổ, người bệnh được khám lại và dặn dò cẩn thận để mắt phục hồi nhanh nhất.

Sự thành công của phẫu thuật Phaco thay thủy tinh thể khẳng định năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa Mắt. Qua đó tạo niềm tin đối với người dân trong tỉnh và các tỉnh lân cận khi đến khám, chữa bệnh.

Ngoài máy mổ Phaco, khoa Mắt đã được trang bị nhiều thiết bị khác hỗ trợ công tác thăm khám như: Máy đo khúc xạ, máy sinh hiển vi phẫu thuật, máy sinh hiển vi khám mắt, máy siêu âm AB... đem lại kết quả tốt cho những người bệnh khi đến điều trị. Tuy nhiên, một số thiết bị được đầu tư từ lâu, quá trình sử dụng lâu năm hiện đã hư hỏng như máy đo khúc xạ, máy sinh hiển vi, gây khó khăn cho công tác khám và điều trị bệnh tại khoa.

Hiện, các bệnh về mắt có xu hướng trẻ hóa, do thường xuyên sử dụng các thiết bị điện thoại, máy tính... nên số lượng người dân đến khám mắt ngày càng tăng. Vì vậy, việc đầu tư trang thiết bị hiện đại phục vụ thăm khám và điều trị tại khoa Mắt là hết sức cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tại bệnh viện./.

Thực hiện: Đồng Lai (Bệnh viện đa khoa tỉnh)

Đau mắt đỏ (hay còn gọi là viêm kết mạc) là tình trạng nhiễm trùng mắt, thường gặp do vi khuẩn hoặc vi rút gây ra hoặc do phản ứng dị ứng, với triệu chứng đặc trưng là đỏ mắt. Bệnh thường khởi phát đột ngột, lúc đầu ở một mắt sau lan sang mắt bên kia. Bệnh đau mắt đỏ rất dễ mắc, dễ lây lan trong cộng đồng và gây thành dịch. Cho đến nay chưa có vắc xin phòng bệnh, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và những người bị đau mắt đỏ rồi vẫn có thể bị nhiễm lại chỉ sau vài tháng khỏi bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh đau mắt đỏ:

Nguyên nhân chủ yếu của bệnh đau mắt đỏ là do vi rút Adenovirus, hoặc do vi khuẩn như liên cầu, tụ cầu, phế cầu gây ra. Bệnh thường gặp vào mùa hè đến cuối mùa thu, khi thời tiết từ nắng nóng chuyển sang mưa, độ ẩm không khí cao, khi giao mùa… là những thời điểm mà cơ thể con người, nhất là những người nhạy cảm với thời tiết dễ bị mệt mỏi, hệ thống miễn dịch yếu nên dễ bị nhiễm bệnh. Bên cạnh đó, môi trường nhiều khói bụi, điều kiện vệ sinh kém, sử dụng nguồn nước ô nhiễm, dùng chung đồ dùng sinh hoạt như khăn mặt, gối… cũng là điều kiện thuận lợi cho bệnh phát triển và bùng phát thành dịch.

Triệu chứng của bệnh đau mắt đỏ:

Bệnh đau mắt đỏ được biểu hiện chính bằng mắt đỏ và có ghèn. Người bệnh thường đỏ một mắt trước, sau đó lan sang mắt thứ hai. Triệu chứng thường gặp là người bị bệnh cảm thấy khó chịu ở mắt, sau đó cộm như có cát trong mắt, mắt nhiều dử, buổi sáng ngủ dậy hai mắt khó mở do nhiều dử dính chặt, dử mắt có thể có màu xanh hoặc màu vàng tùy tác nhân gây bệnh. Mi mắt sưng nề, mọng, mắt đỏ (do cương tụ mạch máu), đau nhức, nổi cộm, chảy nước mắt. Một số trường hợp viêm kết mạc có giả mạc (giả mạc là lớp màng dai trắng khi lật mi lên mới thấy) thường lâu khỏi hơn các trường hợp khác. Khi bị đau mắt đỏ, người bệnh cũng có thể có thêm các triệu chứng như mệt mỏi, sốt nhẹ, đau họng, ho, xuất hiện hạch ở tai.

Thông thường người bệnh vẫn nhìn thấy bình thường, thị lực không bị suy giảm nhưng nếu để bệnh nặng, mắt người bệnh có thể bị phù đỏ, có màng trong mắt, xuất huyết dưới kết mạc… thì hậu quả sẽ lớn hơn.

Đường lây bệnh:

Bệnh đau mắt đỏ có thể lây qua:

- Tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh qua đường hô hấp, nước mắt, nước bọt, bắt tay, đặc biệt nước mắt người bệnh là nơi chứa rất nhiều vi rút.

- Cầm, nắm, chạm vào những vật dụng nhiễm nguồn bệnh như tay nắm cửa, nút bấm cầu thang, điện thoại; đồ vật, đồ dùng cá nhân của nguời bệnh như khăn mặt, chậu rửa mặt… Dùng chung đồ dùng sinh hoạt như khăn mặt, gối.

- Sử dụng nguồn nước bị nhiễm mầm bệnh như ao, hồ, bể bơi.

- Thói quen hay dụi mắt, sờ vào mũi, vào miệng.

- Bệnh viện, công sở, lớp học, nơi làm việc, nơi công cộng, trên xe buýt, tàu hỏa, máy bay… những nơi có mật độ người đông, cự ly gần rất dễ lây bệnh.

Cách phòng bệnh đau mắt đỏ:

Đau mắt đỏ tuy là một bệnh cấp tính, triệu chứng rầm rộ, dễ lây nhưng thường lành tính, ít để lại di chứng, tuy nhiên bệnh thường gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, học tập và lao động, và có không ít trường hợp bệnh kéo dài, gây biến chứng ảnh hưởng đến thị lực sau này nên mọi người cần có ý thức phòng bệnh tốt và cần được xử trí kịp thời khi mắc bệnh.

Mầm bệnh có khả năng sống ở môi trường bình thường trong vài ngày và người bệnh vẫn có thể là nguồn lây bệnh sau khi đã khỏi bệnh một tuần. Vì vậy, cách phòng bệnh tốt nhất là thực hiện triệt để các biện pháp vệ sinh và cách ly với người bệnh. Các biện pháp cụ thể mọi người cần thực hiện như sau:

Khi không có dịch:

- Luôn đảm bảo vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch.

- Dùng riêng khăn, gối, chậu rửa mặt.

- Giặt sạch khăn mặt bằng xà phòng và nước sạch, phơi khăn ngoài nắng hàng ngày.

- Không dùng tay dụi mắt.

Khi đang có dịch đau mắt đỏ:

Ngoài việc luôn thực hiện các biện pháp trên, cần lưu ý thực hiện thêm các biện pháp sau:

- Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

- Rửa mắt hàng ngày bằng nước muối sinh lý (nước muối 0,9%), ngày ít nhất 3 lần vào các buổi sáng, trưa, tối.

- Không dùng chung thuốc nhỏ mắt, không dùng chung đồ đạc với người đau mắt.

- Hạn chế tiếp xúc với người bị đau mắt.

- Hạn chế đến những nơi đông người đặc biệt là những nơi có nhiều mầm bệnh như bệnh viện…

- Hạn chế sử dụng các nguồn nước bị ô nhiễm, hạn chế đi bơi.

Cách xử trí khi có người bị bệnh hoặc nghi bị bệnh đau mắt đỏ:

- Lau rửa ghèn, dử mắt ít nhất 2 lần một ngày bằng khăn giấy ẩm hoặc bông, lau xong vứt bỏ khăn, không sử dụng lại.

Không tra vào mắt lành thuốc nhỏ của mắt đang bị nhiễm khuẩn.

- Tránh khói bụi, đeo kính mát cho mắt.

- Những trẻ em bị bệnh nên nghỉ học, không đưa trẻ đến trường hoặc những nơi đông người trong thời gian bị bệnh.

- Khi trẻ bị đau mắt, thông thường sẽ bị 1 bên mắt trước, bố mẹ và người nhà cần chăm sóc trẻ thật cẩn thận, để tránh nhiễm bệnh cho mắt còn lại. Cho trẻ nằm nghiêng một bên, nhỏ mắt rồi dùng gạc y tế lau ngay ghèn, dử và nước mắt chảy ra (làm tương tự đối với người lớn).

- Tránh ôm ấp khi trẻ em bị bệnh, ngủ riêng.

- Trước và sau khi vệ sinh mắt, nhỏ mắt, cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

- Người bệnh cần được nghỉ ngơi, cách ly, dùng thuốc theo đơn của thầy thuốc. Không tự ý mua thuốc nhỏ mắt. Không dùng thuốc nhỏ mắt của người khác.

- Không đắp các loại lá vào mắt như là trầu, lá dâu...

- Khi có dấu hiệu đau mắt đỏ phải đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị.

Ngày 19/9/2023, Cục Quản lý Dược ban hành Công văn số 9453/QLD-MP về việc thu hồi sản phẩm Serum Burst Lotion Diếp cá siêu kích trắng - Lọ 250g không rõ nguồn gốc xuất xứ. Theo đó, Cục Quản lý Dược thông báo thu hồi và tiêu hủy trên toàn quốc sản phẩm Serum Burst Lotion Diếp cá siêu kích trắng – Lọ 250g; trên nhãn ghi: Made in Vietnam; không có thông tin về số lô sản xuất, ngày sản xuất, hạn dùng, số giấy phép, tên và địa chỉ nhà sản xuất; trên bao bì có dán tem kiểm tra chất lượng bảo hành điện tử (Coselvina) và mã QR, khi quét mã QR có hiển thị tên công ty TNHH mỹ phẩm Coselvina. Lý do thu hồi: Sản phẩm Serum Burst Lotion Diếp cá siêu kích trắng – Lọ 250g không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Cục Quản lý Dược tại văn bản nêu trên (gửi kèm văn bản) và để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, Sở Y tế đề nghị các đơn vị thực hiện nội dung sau:

- Văn phòng HĐND và UBND các huyện, thành phố thông báo đến các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng và tiến hành thu hồi, trả nhà cung ứng hoặc tiêu hủy toàn bộ sản phẩm mỹ phẩm Serum Burst Lotion Diếp cá siêu kích trắng – Lọ 250g nêu trên; kiểm tra, giám sát các đơn vị thực hiện thông báo thu hồi mỹ phẩm và xử lý các đơn vị vi phạm theo quy định hiện hành.

- Đài Phát thanh và Truyền hình Bắc Kạn, Báo Bắc Kạn phối hợp thông tin đến các cơ sở buôn bán, sử dụng mỹ phẩm và người dân biết để không buôn bán, sử dụng sản phẩm Serum Burst Lotion Diếp cá siêu kích trắng – Lọ 250g nêu trên.

- Thanh tra Sở Y tế phối hợp với các phòng chức năng và các đơn vị có liên quan Tổ chức tiếp nhận thông tin báo cáo của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, người sử dụng; kiểm tra, xác minh, truy tìm nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm Serum Burst Lotion Diếp cá siêu kích trắng – Lọ 250g không rõ nguồn gốc xuất xứ;

- Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bắc Kạn, Trang Thông điện tử Sở Y tế đăng tải thông tin về sản phẩm mỹ phẩm Serum Burst Lotion Diếp cá siêu kích trắng – Lọ 250g để các cơ sở kinh doanh và người dân cập nhật thông tin, không kinh doanh, buôn bán và sử dụng sản phẩm mỹ phẩm nêu trên.

Với nội dung trên, Sở Y tế đề nghị các đơn vị triển khai thực hiện.